KoffiemachinedokterHome / Kennis / Chocolademelkmachine reinigen: dagelijks, wekelijks en volgens HACCP
Chocolademelkmachine reinigen: dagelijks, wekelijks en volgens HACCP
Een chocolatière met roerwerk maak je elke dag leeg en schoon: reservoir, roerder, deksel en kraan eruit, afwassen, naspoelen en droog terugzetten. Een instantautomaat spoel je dagelijks door en de mixer haal je minstens elke week uit elkaar. Een bag-in-box-dispenser zoals de Chocomel Hot heeft een spoelprogramma en een mixkamer die in de vaatwasser mag.
Gepubliceerd op 26 oktober 2026.
Waarom een chocolademelkmachine elke dag schoon moet
Chocolademelk is melk met cacao en suiker die urenlang warm staat. Wat achterblijft in de kraan, rond de roerder of in de mixer droogt aan, en daar wil je geen nieuwe portie doorheen laten lopen. De fabrikanten zeggen het zelf: in de handleiding van de Emga-dispenser (Professional Supplies, modelnr. 417.013) staat dat reinigen en desinfecteren nodig zijn om besmetting met bacteriën te voorkomen, de smaak goed te houden en de dispenser goed te laten werken. Dezelfde handleiding zegt dat melk de basis van het product is, dat het elke dag vers bereid moet worden en dat het reservoir aan het eind van de dag helemaal leeg en schoon moet.
Welk schema je volgt, hangt af van het type. Er zijn er drie: de chocolatière met roerwerk, de instantautomaat met poeder en mixer, en de dispenser die concentraat uit een bag-in-box met water mengt.
Chocolatière of dispenser met roerwerk: de dagelijkse schoonmaak
- Stekker eruit en het product eruit. Een dispenser die nog aan het net zit, haal je niet uit elkaar.
- Deksel eraf. Bij de Emga schroef je de knop los om de schijf met aromagaatjes te reinigen; let op dat de schroef niet zoekraakt.
- Roerder van de as halen. Bij de Emga draai je hem daarvoor rechtsom.
- Reservoir van het voetstuk tillen en de kraan uit elkaar halen. Bij de Emga trek je daarvoor de pen eruit.
- Bodemdeel en lekbak. Bij de Emga gaat het bodemdeel uit het reservoir door de rubberen ring te verwijderen; daarna het rooster en de lekbak.
- Afwassen. Reservoir, roerder, schijf en kraanonderdelen mogen bij de Emga in de vaatwasser. Met de hand kan ook: warm water, een reinigingsmiddel en een borstel, en daarna goed naspoelen.
- Terug in elkaar en de rubberen ring stukje voor stukje terug op zijn plaats duwen. Een ring die scheef zit, lekt.
Het voetstuk met de verwarming en de motor hoort niet in de vaatwasser of onder de kraan; dat neem je af met een vochtige doek. Bij een model met bain-marie zit onder het reservoir een waterketel. Dat water komt niet met de chocolademelk in aanraking, maar het verdampt en laat kalk achter. Dat is onderhoud, geen dagelijkse schoonmaak: zie chocolademelkmachine ontkalken en onderhouden.
Elke dag even controleren: lekt de kraan?
Emga noemt één dagelijkse onderhoudscontrole: kijken of het kraantje lekt. Zo ja, eerst nagaan of het goed in elkaar zit. Blijft het lekken, dan zijn de rubberen o-ringen van de zuiger in de kraan aan vervanging toe, en die vervang je door een origineel exemplaar. Een kraan die doorlekt, laat chocolademelk achter waar je niet bij kunt met de doek.
Instantautomaat (Animo, Bravilor Bonamat): spoelen, mixer en canisters
Bij een instantautomaat zit het product in canisters als poeder en wordt het pas in de mixer met heet water gemengd. Het werk zit dus in de mixer, de uitloop en de canisters. Twee fabrikanten, twee schema's:
| Wanneer | Animo OptiVend (handleiding model 2009) | Bravilor Bonamat Bolero Turbo 33 |
|---|---|---|
| Dagelijks | Spoelprogramma voor de mixers, bij aanvang en aan het eind van de werktijd. Ongeveer 20 seconden, maximaal 250 ml spoelwater, op te vangen in een beker. Uitgifteknietje van de canister afnemen met een droog stofkwastje. | Mixsysteem spoelen. |
| Wekelijks | Mixer demonteren: slangen tussen mixer en uitloop los, uitloopknietjes omhoog, mixerhuis eraf, mixerwaaier van de as, onderdelen in warm water met een normaal reinigingsmiddel. Ongeveer 8 minuten. Bij veel gebruik vaker. | Mixsysteem reinigen, mengbekers vervangen, lekbak en buitenkant reinigen. |
| Maandelijks | Afzuigfilter van de mixer reinigen; canisters legen en afwassen met een mild reinigingsmiddel. | Canisters reinigen. |
Twee dingen uit de Animo-handleiding die je niet wilt missen: het apparaat mag niet ondergedompeld of afgespoten worden, en bij het terugplaatsen van de mixerwaaier moet de pijl naar de platte kant van de as wijzen. Een waaier die niet goed op de as zit, geeft een mixerfout. Laat canisters na het afwassen helemaal droog worden voordat je er poeder in doet; vocht en poeder geven klonten.
Bag-in-box-dispenser (Chocomel Hot): spoelprogramma en mixkamer
Bij deze dispensers zit het concentraat in een pouch van 3 liter (3,9 kg) die je aansluit, en mengt de machine het met water in een verhouding van 1 deel concentraat op 5 delen water. FrieslandCampina noemt voor de schoonmaak drie dingen: het systeem heeft een automatisch spoelprogramma, de buitenkant neem je af met een vochtige doek, en de mixkamer mag in de vaatwasser. Staat je machine onder een servicecontract, dan staat in dat contract wie de rest van het onderhoud doet.
Hoe dit in je HACCP-plan past
Volgens Koninklijke Horeca Nederland is werken volgens een HACCP-plan voor elke horecagelegenheid verplicht, en de Hygiënecode voor de horeca is de uitwerking daarvan. Voor een chocolademelkmachine betekent dat in elk geval:
- Een schoonmaakschema per machine: wat er schoon moet, hoe vaak, door wie en met welk middel. De tabel hierboven is daar een begin van; jouw handleiding gaat voor.
- Aftekenen wanneer het gedaan is, zodat je het bij een controle kunt laten zien.
- Eerst reinigen, dan desinfecteren. Een desinfectiemiddel werkt niet door aangekoekt product heen. Emga noemt beide stappen en zegt ook dat een nieuwe dispenser af fabriek niet gereinigd en gedesinfecteerd is.
- Vers product, en aan het eind van de dag leeg. Bijvullen tijdens de dag mag volgens Emga; overstaan tot de volgende dag niet.
Welke temperaturen en bewaartermijnen voor jouw zaak gelden, staat in de Hygiënecode en in je eigen HACCP-plan. Daar geven wij geen eigen norm voor.
Wat je niet zelf doet
- De tweede thermostaat onderin een dispenser verstellen. Bij de Emga staat die af fabriek op ongeveer 120 °C voor de verwarmingsplaat, en de handleiding zegt hem niet te veranderen zonder overleg met de leverancier.
- De boiler van een instantautomaat ontkalken als de handleiding dat bij de dealer of technicus legt. Animo verwijst bij de melding 'Ontkalken/filter' naar de dealer.
- De kast openen voor het element, de roermotor of de bedrading.
Dat werk doen wij: zie onderhoud en reparatie van chocolademelkmachines.
Wat reinigen en onderhoud door ons kost
De dagelijkse en wekelijkse schoonmaak is werk voor je eigen team en kost alleen tijd. Laat je een machine grondig reinigen, ontkalken en de afdichtingen, het roerwerk of de mixer nakijken, dan krijg je vooraf een vaste prijs. Vaste tarieven voor chocolademelkmachines staan nog niet op de prijzenpagina; een losse machine die je binnenbrengt volgt de gewone werkwijze met diagnose €35, die vervalt als je de reparatie laat doen.
Bronnen: Professional Supplies (Emga), gebruikershandleiding warme chocolade dispenser 417.013; Animo, gebruiksaanwijzing OptiVend (model 2009); Bravilor Bonamat, Bolero Turbo 33; FrieslandCampina, folder Cécémel Hot-machine (2025), de Belgische uitvoering van de Chocomel Hot-machine, en de specificaties van de Chocomel Hot Enduro; KHN, voedselveiligheid. Geraadpleegd op 26 oktober 2026. Samengevat; jouw handleiding is leidend.
Hoort bij Chocolademelkmachines (horeca).
Zelf niet aan beginnen? Chocolademelkmachines (horeca): Chocolatières met roerwerk, bag-in-box-dispensers zoals Chocomel Hot en instantautomaten: reinigen, ontkalken, onderhoud en reparatie.
Veelgestelde vragen
Mag het reservoir van een chocolatière in de vaatwasser?
Bij de Emga-dispenser (417.013) wel: reservoir, roerder, de schijf met aromagaatjes en de kraanonderdelen mogen erin. Bij andere merken kijk je in de handleiding. Het voetstuk met de verwarming en de motor niet.
Mogen we chocolademelk van gisteren laten staan en opwarmen?
Volgens de handleiding van Emga niet: het product moet elke dag vers worden bereid en het reservoir moet aan het eind van de dag leeg en schoon. Wat je HACCP-plan zegt, gaat voor.
Het poeder koekt vast bij de mixer van onze automaat. Wat doen we fout?
Waarschijnlijk niets bijzonders: bij de mixer komen heet water, damp en poeder samen. Daarom het dagelijkse spoelprogramma en de wekelijkse demontage. Animo raadt aan om bij veel gebruik vaker te reinigen. Blijft het na schoonmaken haperen, dan kan de afzuiging of de mixermotor de oorzaak zijn.
Welk schoonmaakmiddel gebruiken we?
Wat de fabrikant voorschrijft. Animo noemt voor de mixer een normaal reinigingsmiddel, Emga warm water met een reinigingsmiddel. Gebruik geen middel dat niet voor voedselcontact bedoeld is, en spoel goed na.
Gaat het om een bepaald model?
Per model staat hier wat we er in de praktijk aan zien, met de onderdelen die bij dat type het vaakst de oorzaak zijn.